|
KİŞİSEL ÖZELLİKLER VE DOKUZ FARKLI KİŞİLİK
TİPİ
Çeşitli
kişilik testleri belli gruptan insanlar arasındaki
benzerlikleri vurgular. Yine de, diğerleriyle olan tüm
benzerliklerine rağmen her insan gerçekte eşsizdir. Bu
yüzden hiç bir test ve sınıflandırma bir insanı tam olarak
tanımlamaya yetmez. Testlerle ve sınıflandırmalarla bir
insan hakkında ancak genel bir fikir edinebiliriz. Bizler
yine de hem kendimizi hem de çocuklarımızı daha iyi
tanıyabilmek ve anlayabilmek amacıyla bazı genellemeler
yaparız.
Kişiliğimiz içimizden gelen dürtülere ve yaşadığımız
çevrenin koşullarına bağlı olarak gelişir.
Doğuştan
getirdiğimiz bu dürtülere yaratılış özellikleri ya da mizaç
diyebiliriz.
Mizaç +
Çevreyle etkileşim = Kişilik
Bir
insanın tez canlı ya da ağır kanlıoluşu onun doğuştan
getirdiği mizacıyla ilgilidir.
İndigo ve
kristal özellikler, çocuğumuzun yapısıyla ilgili genel bir
fikir edinmemize yardımcı olacaktır. Ancak bazen daha fazla
bilgi edinmek isteriz. Her çocuğun eşsiz ve biricik
olmasından yola çıkarak, çocuğumuz hakkında daha fazla
veriye ihtiyaç duyarız. Bunda amacımız;
-çocuğumuzun kişisel ihtiyaçlarını fark edebilmek
-onu
nelerin güdülediğini bulabilmek
-öğrenmesi ve kendini sağlıklı biçimde ifade edebilmesi için
ona en uygun ortamı sağlayabilmektir.
Kişilik
yapılarını anlama amacıyla oluşturulmuş yöntemlerden biri
Enneagramdır.
( Daha
fazla bilgi için: N.Daniels David, A.Price Virginia;
Enneagram Kendini Bilme Sanatı; Kaknüs Psikoloji, Eylül
2004 Wagele Elizabeth; Enneagram Yöntemiyle Çocuk
Yetiştirmek; Rota Yayın, 2001)
Enneagrama göre, 9 farklı kişilik tipinin özellikleri her
bireyde değişik derecelerde yer alır.
Yetişkinlerin kişilik yapılarını belirlemek için
geliştirilmiş bu envanter çocuklara da uyarlanmıştır. Ancak,
çocukların sürekli bir değişim içinde oldukları
unutulmamalıdır. Çocuklar büyüme süreçleri içersinde
çeşitli tutumları, davranış modellerini değişen seviyelerde
denerler. Zamanla çocukluk çağının sonlarına doğru
kişilikleri belirlenmeye başlar. Bu olana dek, onları
değerlendirirken kesin kanılardan, yargılardan kaçınmak
sağlıklı bir tutum olacaktır. Çocukların, her türlü
sınıflandırmanın dışında yer alan varlıklar olduğunu
unutmamalıyız. Enneagram ile varmak istediğimiz nokta,
çeşitli kişilik özellikleri ile ilgili bilincimizi
geliştirmek, çocuklarımızın özbenliklerini derinlemesine
anlayabilmektir.
Enneagram
Yöntemine göre çocuklarda da başlıca 9 kişiliğin
özellikleri görülür:
1-
Kusursuzluk arayan 6- Güven arayan
2-
Yardımcı 7- Serüvenci
3-
Başarılı 8-
Girişken
4-
Romantik 9- Barışçı
5-
Gözlemci
Bu
teoriye göre, baskın olan kişilik tipinin yanı sıra, daha az
baskın olan bir ya da bir kaç kişilik tipinin özellikleri
bir arada görülür. Her kişilik tipi, iki yanındaki kişilik
tiplerinin ve oklarının ucundaki kişilik tiplerinden birinin
ya da ikisinin etkisi altındadır. İki yandaki kişilik
tiplerine kanatlar denir. Yani 7 numarayla gösterilen
kişilik 6 ve 8 in de etkisi altındadır. 6 ve 8, 7 numaranın
kanatlarıdır. 9 numaralı kişiliğin kanatları 1 ve 8 dir.
Oklar
ise, enneagram sayımızı diğer kişilik özelliklerine bağlayan
çizgilerin ucundaki kişilik özellikleridir. Kanatlar ve
oklar bir kişilik tarzı içinde çeşitlemeler oluştururlar.
Örneğin; (4) Romantik kişilik, (5) Gözlemcinin etkisi
altında içe dönük olabilir. Ya da (3) Başarılının etkisi
altında dışa dönük özellikler gösterir. 4 aynı zamanda (1)
Kusursuzluk arayan okunun etkisi altında da olabilir.

Enneagram
kişilik tarzlarını üç gruba ayırır:
5-6-7
Beyin-zihin merkezlidir: Korkuya odaklanırlar.
8-9-1
Karın-duygu merkezlidir: Öfkeyle ilgili sorunları vardır.
2-3-4
Kalp merkezlidir: İmgeleme ve ilişkilerle ilgilidirler.
Çocuklar
büyüme süreçleri boyunca, içinde bulundukları duruma bağlı
olarak bunların çoğunu ya da bazılarını değişen seviyelerde
sırayla deneyebilirler. Kriterleri inceleyerek çocuğumuzun
güncel olan baskın kişilik özelliklerini fark edebilirsiniz.
1-
KUSURSUZLUK ARAYAN
1-
Yemeğini sorunsuz bir şekilde yer, hatta sofrayı
kaldırmanıza ve bulaşığa yardım eder.
2- Siz
söylemeden ellerini yıkar ve banyosunu kavgasız gürültüsüz
yapar.
3-
Verdiğiniz görevleri siz hatırlatmadan yerine getirir.
4-
Genellikle ben her şeyi bilirim tutumu içindedir ve
sürekli olarak başkalarının hatalarını eleştirir.
5-
Çevresindeki çocukları ustaca yönetir.
6- Size
de sık sık akıl verebilir, nasıl daha doğru
yapabileceğinizi söyleyebilir.
7-
Gelecekten, ilkelerinden ve ideallerinden söz etmeyi sever.
8- Okulu
ve ödevlerini ciddiye alır.
Eğer bu
kriterlerin çoğuna evet dediyseniz, çocuğunuzun güncel
olan baskın kişilik özellikleri büyük olasılıkla bir
stilindedir. Bu değişebilir. Bu stilin temel özelliklerini
öğrenmek için okumaya devam ediniz.
BİR
STİLİNİN ÖZELLİKLERİ:
Öğrenilmiş olan:
İnsanlar oldukları gibi kabul görmezler. Kabul
edilmek ve sevilmek için her zaman kusursuz ve doğru
olmalıyım, örnek gösterilecek şekilde davranmalıyım
Enerjinin
kanalize edildiği yön: Her şeyi doğru, eksiksiz yapmaya çalışır. Kurallara uymaya
özen gösterir. Kendini suçlamaya eğilimlidir. Duygu-kalp
merkezlidir.
Güçlü
yanları:
Enerjileri boldur. Beceri geliştirmeyi sever. Çalışkan ve
sorumluluk sahibidir, başladığı işi tamamlamak ister.
Gelişmiş bir adalet duygusuna sahiptir. İnceleyici ve
mantıklıdır. Yardım etmeyi, iyilik yapmayı sever.
Sorunlara
yol açabilen özellikleri:
Yanlışlık yapmaktan çok korkar; yaptığında çok üzülür,
kendini aşırı suçlar ve etkisinden kolay kurtulamaz. Haksız
yere eleştirildiğinde çok kızar. Haksızlığa gelemez, öfke
patlamaları yaşar. Sürekli daha iyi olmaya çalışmak ve
sürekli denetleyen iç sesin baskısı gerilim ve endişeye yol
açar, bunaltır. Kabalık yapmaktan çekindiği için duygularını
açıklamak istemez. Doğru olanı yapmak adına kişisel
ihtiyaçlarını bastırabilir. Bir çocukları çoğunlukla stres
kaynaklı karın ve başağrısı çekerler.
Bir
Çocuğuna Destek:
-
Onu
koşulsuz sevdiğinizi belirtin; sevilmek için çaba
göstermesinin gerekmediğini, onu her durumda çok sevdiğinizi
gösterin. Onu yalnızca O olduğu için sevdiğinizi anlatın. Hepimiz
olduğumuz gibi kusursuzuz
- Hata
yapmanın çok insanca ve kabul edilebilir, hatta öğrenmek
için gerekli olduğunu anlatın. Kendi hatalarınızı, zayıf ve
kusurlu yönlerinizi de sevecenlikle kabul edin.
-
Bir
karar verirken ne istemesi gerektiğine değil, gerçekten
ne istediğine yoğunlaşmasına yardım edin.
-
Düşüncelerini katı bir biçimde savunabilir. Ona değişik
bakış açılarından ve gerçekliğin farklı görüntüleri
olduğundan söz edin.
- Yanlış
yaptığı zaman söylenmekten kaçının, O zaten kendisini
yeterince suçlayacaktır.
- Gerçek
duygu ve düşüncelerini açıklaması için destekleyin, bunun
insanları daha sağlıklı kılacağını anlatın.
- Kendine
ve ihtiyaçlarına zaman ayırması için ortam hazırlayın.
- Yarışma
ve rekabet içermeyen, bilgi ve beceri odaklı olmayan
ekinliklerde bulunmasını destekleyin. Boş ve eğlenceli zaman
geçirmeye ve gevşemeye gerçekten çok ihtiyaç duymaktadır.
- Yardım
severliğinine, yardım etmeye olan eğiliminine bağımlı
olmayın. Bu özelliğini çok vurgular ve yardımını çok fazla
isterseniz, onun coşkulu bir çocuk gibi değil, sorumluluk
sahibi bir yetişkin gibi davranmasına neden olursunuz.
2-YARDIMCI
1-
Başkalarının arzularını öne alır, kendi isteklerini
çoğunlukla dile getirmez.
2-
Duyguları kolayca incinir.
3- Sorunu
olanlarla ilgilenmekten, onlara öneriler getirmekten
hoşlanır.
4-
Sempatikliği, cana yakınlığı ile isteklerini kolayca
yaptırır.
5-
İnsanlarla bir arada olmayı başka her şeye yeğler.
6-
Gösteri yaparak ya da insanları memnun ederek dikkat
çekmekten hoşlanır.
7- Okulda
iyi çocuk olarak bilinmek onun için önemlidir.
8-
Kendisine söylenmese bile başkalarının neye ihtiyaç
duyduğunu bilebilir.
Eğer bu
kriterlerin çoğuna evet dediyseniz, çocuğunuzun güncel
olan baskın kişilik özellikleri büyük olasılıkla İki
stilindedir. Bu değişebilir. Bu stilin temel özelliklerini
öğrenmek için okumaya devam ediniz.
İKİ
STİLİNİN ÖZELLİKLERİ:
Öğrenilmiş olan:
Sevilmek
ve kabul edilmek için insanları memnun etmeliyim ve onlara
ihtiyaç duyduklarını vermeliyim
Enerjinin
kanalize edildiği yön:
İki
çocuğu ilişkiler ve duygular dünyasında yaşar. Sevilmek ve
istenmek onun için her şeyden önemlidir. İnsanları
memnun etmek için çaba harcar. Yardım ederek mutlu olur.
İnsanlardan her zaman onay ve kabul görmek ister. Kalp
merkezlidir.
Güçlü
yanları:
Çok iyi
kalpli, cömert ve yardımseverdir. Çoğunlukla nazik ve
terbiyelidir. İnsanların duygularına ve ihtiyaçlarına karşı
duyarlıdır. Enerjik ve hayat doludur. Çoğunlukla dışa
dönüktür.
Sorunlara
yol açabilen özellikleri:
İnsan odaklı olduğu için, ilişkilerinde sorun yaşadığında
kendini aldatılmış ve terk edilmiş hisseder. Ani ve yoğun
duygu patlamaları yaşar, insanları suçlar, ağlar. Genellikle
kendi isteğini dile getirmez, başkalarının sevgisini
kazanmak için elinden geleni yapar. Kızgınlık, kıskançlık,
öfke gibi kabul görmeyeceğini bildiği duygularını saklar
hatta kabullenmez. Bu bastırma öfke ve isteri krizlerine yol
açabilir.
Başkalarının kendisi hakkında düşündükleri onun için çok
önemlidir. Eğer duygusallığı kabul görmez ya da küçümsenirse
sevilmediğini düşünebilir. İnsanlara teker teker yoğunlaşır
ve birlikte olduğu insana uyum sağlamak için davranışlarında
değişiklikler yapar. Bu yüzden bir çok kişiyle bir arada
olmak akıl karıştırıcı olabilir, gerilim yaratabilir.
İki
çocuğuna destek:
-
Genellikle kendi gerçek arzularından kopuktur. Sevdiği
tatları, renkleri, kokuları sorarak kendi zevkleri,
beğenileriyle bağlantı kurmasını sağlayın.
- Kendine
iyi davranması, kendi ihtiyaçlarını önemsemesi konusunda
destekleyin.
-
Birlikte olaylar, insanlar, filmler vb..hakkında
konuşarak kendi duygularını, düşüncelerini ifade etmesini
sağlayın, fikrini sorun. Böylece karar verme, kişiliğini
kazanma ve kendine güven duyma konularında ilerler.
- Kabul
edilmek onun için çok önemlidir. Düşüncelerine ve
duygularına saygı ve güven duyduğunuzu belirtin. Böylece
kendine güven duymasına yardımcı olursunuz.
- Sosyal
olmayan etkinliklere de ilgi yaratmaya çalışın. İnsanlara
yoğunlaşma eğilimini, dünyadaki diğer olaylara da çevirin.
Doğada yürüyüşler yapın, müzelere, sergilere gidin. Birlikte
konuşmaktan çok etrafı izleyin.
-
Kendisini açık ve dürüstçe ifade ettiği zaman onu
yüreklendirin. İnatçılık ettiği ya da isyankar davrandığı
zamanlarda üzülmeyin, tam tersine sevinin. Bu tutumu,
davranışının altında onaylanma isteği yatmadığının
göstergesi olabilir.
-
Kızdığı, öfkelendiği zamanlarda bu duygularını uygun şekilde
ifade edebilmesi için destekleyin. Belli bir düzeyde olduğu
sürece kızmanın ve bunu ifade etmenin herkesin hakkı
olduğunu anlatın.
3-BAŞARILI
1-
Başladığı bir işi sonuna kadar götürür.
2-
Sınıfta öğretmenin gözdesidir.
3- Sosyal
çevresinin gereklerine uyar.
4- Temiz,
düzgün ve iyi giyinmeye meraklıdır.
5-
Çeşitli ilgi alanları ve yeteneği vardır.
6- Çabuk
düşünür ve sonuca ulaşır.
7-
Kolaylıkla organize olabilir.
8-
Sıklıkla yorgun olduğundan söz edebilir.
9-
Çoğunlukla kendinden emin ve hayatından memnundur.
Eğer bu
kriterlerin çoğuna evet dediyseniz, çocuğunuzun güncel
olan baskın kişilik özellikleri büyük olasılıkla Üç
stilindedir. Bu değişebilir. Bu stilin temel özelliklerini
öğrenmek için okumaya devam ediniz.
ÜÇ STİLİNİN ÖZELLİKLERİ:
Öğrenilmiş olan:
İnsanlara yapmış oldukları işlerden dolayı değer verilir.
Sevgi ve onay görmek için en iyi ve en başarılı olmak
gerekir.
Enerjinin
kanalize edildiği yön:
Dış
dünyayı etkilemeye çalışır, başarılarının fark edilmesini
ister. Çevresiyle rekabet halindedir. Bir çok işe girişir ve
işleri çabuk ve etkin biçimde tamamlamaya çalışır. İmaj onun
için en önemli şeydir. Kalp merkezlidir.
Güçlü
yanları:
Sosyal ve
sözel becerileri gelişmiştir. Güçlü bir özgüvene ve
kararlılığa sahiptir. İnsanlara ilham verme, onları ikna
etme ve yönlendirme konusunda yeteneklidir. Sorunlara
kolaylıkla pratik çözümler bulabilir. Motivasyonu yüksektir.
Sorunlara
yol açabilen özellikleri:
Kendisi
için çok yüksek hedefler koyar, yapabileceklerinden çok daha
fazlasını yapmaya çalışır. Bu durum endişe ve gerilim
yaratır.
Amacına
ulaşamazsa büyük hayal kırıklığı ve stres yaşar. Başarısını
engelleyen her şeye öfkelenir, huzursuzlaşır. Rekabet odaklı
olduğu için kendisinden daha iyi olanlarla karşılaştığında
yenik düştüğünü hisseder. Çok çalışmak strese sokar, yorgun
ve bitkin düşmesine neden olur. Dış dünyayı etkileme
eğiliminde olduğu için gerçek duygularını ve ihtiyaçlarını
fark edemeyebilir.
Üç
çocuğuna destek:
-
Kaldırabileceğinden fazla yükün altına girmemesine dikkat
edin.
-Başardıkları için değil, kendisi olduğu için sevildiğini ve
ilgi gördüğünü sık sık hisettirin.
- Çok
çalışmaktan ve yarışmaktan gerilime girebilir. Böyle
zamanlarda sakinleşmesi ve rahatlaması için yarış içermeyen,
eğlenceli etkinlikler düzenleyin.
-
Çevrenin çok fazla etkisi altında kalabilir. Ona kişisel
tercihleri ve değerleri ile ilgili sorular sorun.
-
Çoğunlukla popülerdir, çok insan tanır. Onu yakın ve derin
arkadaşlılar kurması konusunda yüreklendirin.
-
Kolaylıkla kabul görmezse büyük bir darbe yemiş gibi olur.
- Aktif
bir yaşam onu güdüler. Bunun dengesini bulmaya çalışın.
-
Başarılarını küçümsemeyin. Yapmış olduğu işten ziyade
çabalarını takdir edin. Ancak bunu yaparken abartmamaya
çalışın. Başarısıyla böbürlenir bir tutuma girmeniz onun
eğilimini dengelemek yerine aşırıya götürecektir.
- İç
dünyasına ve duygularına ilgi gösterin.
- Başka
insanlarla, canlılarla ilgilenmenin sorumluluğunu verin,
örneğin hayvan beslemesi, çiçeklerle ilgilenmesi gibi.
4- ROMANTİK
1- Duyguları kolayca incinebilir.
2- Özel kişi olarak algılanmak ister.
3- Dolap dolusu süsülü giysilere sahiptir, ya da sahip
olmak ister.
4- Sık sık hayal kurar.
5- İç dünyasıyla ilgilidir, kendini tanımaya meraklıdır.
6- Sanattan hoşlanır, sanat dallarına ilgisi ve yeteneği
vardır.
7- İlginç ve güzel nesneler toplamaya ve biriktirmeye
bayılır.
8- Yaşadığı mekanın görünümüne özen gösterir, yaratıcı
düzenlemeler yapar.
9- Duygularını komedi ya da trajedi yaratacak şeklide
abartabilir.
10- Zaman zaman melankolik görünebilir.
Eğer bu
kriterlerin çoğuna evet dediyseniz, çocuğunuzun güncel
olan baskın kişilik özellikleri büyük olasılıkla Dört
stilindedir. Bu değişebilir. Bu stilin temel özelliklerini
öğrenmek için okumaya devam ediniz.
DÖRT
STİLİNİN ÖZELLİKLERİ
Öğrenilmiş olan: Başkalarından ayrıyım, yalnızım.
Enerjinin
kanalize edildiği yön:
Yaratıcıdır.Günlük yaşamı çoğunlukla sıkıcı ve
renksiz bulduğu için hayal kurmaktan hoşlanır. Bazen
yaşamındaki eksikliklere, onda olmayanlara odaklanır.
Çoğunlukla içe dönük olabilir. Kalp merkezlidir.
Güçlü
yanları:
Estetik duygusu gelişmiştir. Heyecanlı ve
duygusaldır. Güzelliklerden, sanattan zevk alır. Gelişmiş
bir hayalgücü vardır, yaratıcıdır. Çoğunlukla sıcak
kanlıdır, dostluktan zevk alır. Nesnelere özel anlamlar
yüklemekten, isimlendirmekten hoşlanır. Çevresindeki
insanlara, olaylara karşı duyarlıdır, başkalarının
önemsemediği nüanslar dikkatini çeker. Genellikle uyumludur,
sorun çıkartmak istemez. İnsancıldır.Yakın dostluklardan
hoşlanır, iç dünyasını paylaşmak ister. Çoğunlukla
hissettiği ve içinen geldiği gibi davranır.Yüksek değerleri
vardır, Dünyayı kurtarmak ister. Dışa dönük olanı ilkelerini
heyecanla savunur.
Sorunlara
yol açabilen özellikleri:
Hassas duygulara sahiptir. Yoğun duygulara kapılabilir ve kendini
yalnız, anlaşılmamış hissedebilir. Eğer içe dönükse insanlar
ona kızdığı zaman utanır, susup geri çekilir. Geciktiğinde
ya da bir eşyasını kaybettiğinde çok çabuk telaşa
kapılabilir. Ailede yaşanan sorunlardan kolayca etkilenir.
Anne baba baskısına karşı duyarlıdır. Terk edilmekten
korkar. Kendini dışlanmış hissettiğinde ya da bir nedenle
morali bozulduğunda tüm işlerini aksatır, her işi yavaştan
almaya başlar. Özellikle Pazartesi sabahları karın ağrıları
çekebilir. Dört çocuğu takdir edilmezse içerler, saldırgan
ve incitici olmaya başlar. Reddedilmeye, dikkate alınmamaya
ve yapmacıklığa dayanamaz. Arkadaşlarıyla olan
anlaşmazlıkları hayal kırıklığı duymasına neden olur,
duygusal patlamalar ve kıskançlık krizleri yaşayabilir.
Öfkeyle bağırıp çağırır ya da depresyona girer.
Dört
çocuğuna destek:
-
Hayal
kurmak gerçekte üretken bir durumdur. Hayal kurmaktan
hoşlanan bir çocuğun zamanını boşa geçirdiğini düşünmeyin.
- İçe
dönük olmak benlik arayışının ve yaratıcılığın can alıcı
sürecidir, bunu bir kusur olarak değerlendirmeyin.
-
Hayallerini sizinle paylaşmasını, anlatmasını isteyin.
- Dört
çocuğu genellikle anlaşılmadığını düşünür, bu yüzden onu
dikkatle dinlemeli, duygularına, hissettiklerine özen
göstermelisiniz. Kendini çok değişik yollarla ifade eder. Bu
yüzden yüzeyin altına inebilmeniz, onu derinden
anlayabilmeniz önemlidir.
-Eğer
sorumluluklarını aksatıyor, işleri yavaştan alıyorsa canını
sıkan bir şeyin olup olmadığını öğrenin. Büyük olasılıkla
duyuları incinmiştir, morali bozuktur.
- İçe
kapanıyorsa onu hemen sosyal ortamlara itmeye kalkışmayın,
anlayış gösterin.
- Size ya
da başklarına benzemesi için baskı yapmayın. Aranızdaki
farklılıkları kabul edin ki, kendi kişiliğini bulsun.
- Kendini
suçlamamasına dikat edin; ailede yaşanan anlaşmazlıklardan
kendini sorumlu tutabilir.
- Güven
kazanması için yardımcı olun. Desteğinizi verin ama zaman
içinde adım adım geri çekilin.
-
Dikkatini olumlu olan durumlara çekin.
-
Kendisini başarılı hissedeceği etkinlikler düzenleyin. Onu
çok sevdiğinizi ve takdir ettiğinizi her fırsatta gösterin.
-
Ergenliğe giren dört çocuğunu, söylediklerini anlayacak
şekilde dikkatle dinlemeniz çok önemlidir.
5-GÖZLEMCİ
1- Sessiz ve utangaç görünebilir.
2- Yalnız kalmayı sever.
3- Tek başına yapabileceği etkinlikleri- okuma gibi- tercih
edebilir.
4- Felsefi konularla ilgilidir. neden, nasıl, niçin
sorularını sıkca sorar.
5- Toplulukların uzağında ya da kenarında durmayı tercih
eder.
6- Toplum kurallarıyla, toplumsal beklentilerle pek
ilgilenmez.
7- İnsanlar ona fazla yaklaştığı ve aşırı ilgi gösterdiği
zaman rahatsız olur.
8- Bir çok konuyla ilgili bilgisi ve kesin fikirleri
olmasına karşın başka yorumları da dinlemeyi ister.
9- Hafif bir mizah anlayışıyla davranmaktan hoşlanır.
Eğer bu
kriterlerin çoğuna evet dediyseniz, çocuğunuzun güncel
olan baskın kişilik özellikleri büyük olasılıkla Beş
stilindedir. Bu değişebilir. Bu stilin temel özelliklerini
öğrenmek için okumaya devam ediniz.
BEŞ STİLİNİN ÖZELLİKLERİ
Öğrenilmiş olan:
Ben
farklıyım, insanlarla arama mesafe koymam en iyisi.
Enerjinin
kanalize edildiği yön:
Bilmeye,
öğrenmeye yöneliktir; Başka bir dünyadan gelmiş bir
araştırmacı gibi gözlem yapar, bilgi toplar. Aynı zamanda
kendi sınırlarını, alanını korumaya yöneliktir. Beyin
merkezlidir.
Güçlü
yanları:
Meraklıdır, canlı bir düşünce yapısı-zihni vardır. Tek
başına kaldığında sıkılmaz; kendini oyalama, eğlendirme
konusunda başarılıdır.Yalnız başına kaldığında üretken olur.
Teknolojiyle arası çok iyidir. Tam bir bilgisayar kurdudur.
Çok iyi bir gözlemcidir, başkalarının gözünden kaçan
detayların farkına varır. Okumayı, bilgi edinmeyi çok sever.
Güçlü bir vicdana ve adalet duygusuna sahiptir.
Güvenilirdir. Kuralları körü körüne izlemeyi sevmez; bu iş
böyledir sözü onun için geçerli değildir. Yarıştan,
rekabetten hoşlanmaz, çünkü başkalarını etkilemek onun
umurunda bile değildir. İnsanlarla olan ilişkisinde saygılı
ve yalındır.
Sorunlara
yol açabilen özellikleri:
Duygusallıktan, duygusal sahnelerden hoşlanmaz. Duygularını ifade
etmeye zorlanması onu rahatsız eder. İçine döner, kabuğuna
çekilir. Bildiklerinin doğru olmadığının söylenmesine,
bilgisinin küçümsenmesine dayanamaz. Kısa süreli öfke
patlamaları yaşayabilir. Özel alanlarının, sınırlarının
dikkate alınmamasına çok kızar, bunun kendisine yapılmış bir
saygısızlık olduğunu düşünür- ki bu konuda haklıdır da.
Çevresinden saygı görmek ister. Başkalarının kendi işine
karışmasından, onu yönlendirmesinden rahatsızlık duyar.
Özellikle İki(yardımcı) tarzında davranan anne-baba ve
öğretmenlere karşı bir direnç geliştirmiştir. Sinir sistemi
çok duyarlıdır, yüksek ve düzensiz sesler, gürültü onu
fazlasıyla rahatsız eder. Sorun yaşanan, kavgalı gürültülü
ortamlar onlar için dayanılmazdır, korkar ve kaçar. Eğer
çevresinde anlaşabileceği birileri yoksa kendisinin diğer
çocuklardan çok farklı (çoğunlukla eksik) olduğunu düşünür
ve yalnız kalmayı yeğler. Bire bir ilişki kurmayı sosyal
ortamlara tercih eder. Bazıları için okul gibi sosyal
ortamlar dehşet verici olabilir. Hemen her konuda fikri
olduğu halde, içe dönük ve güvensiz oluşundan dolayı
harekete geçmesi kolay olmaz. Çevresinde gördüğü
haksızlıklar incinmişlik ve öfke duygularını besler,
çevresine yabancılaşmasına yol açabilir. Başkalarına
ihtiyacı olmadığına kendini inandırarak toplumla bağlarını
koparabilir.
Beş
çocuğuna destek:
- Meraklı
ve öğrenme arzusu içindeki Beş çocuğu başarısını yayımlamak
istemez. Ön plana çıkmaktan hoşlanmayan bu özelliğinin güçlü
bir yön olduğunu kabul edin. Sınıf başkanı olmak,
yarışmalara katılmak gibi dikkat çekici etkinliklere
katılmak istememesine saygı duyun. İnanın o bunlara
gerçekten ihtiyaç duymuyordur.
- Ona
güvendiğinizi ve onu olduğu gibi kabul ettiğinizi belirtin.
Anlayışınız onun için çok önemlidir.
- Eğer
anne baba olarak dışa dönük bir yapınız varsa onun sosyal
yaşamdan neden zevk almadığını anlayamayabilirsiniz. Bir
yerlerede hata yaptığınızı düşünmeyin. Çoğu beş çocuğu ortak
yönlerin olmadığı yüzeysel paylaşımlar yerine yalnız kalmayı
yeğler. Sosyal olması için zorlamayın, bu daha çok içe
kapanmasına neden olabilir.
- Eğer
açıklama yapacaksanız ya da onu uyaracaksanız,
konuşmalarınızın net, tarafsız ve kısa olmasına özen
gösterin. Adil olmaya dikkat edin. Ona vereceğiniz görevleri
birlikte planlayın ya da ne istediğinizi tam olarak
söyleyin. Kararlı bir tavrınız olsun ama çatık kaşlı
olmaktan, nasihat etmekten kaçının.
- Onunla
iletişim kurmanın iyi bir yolu da onun mizah anlayışına
katılmak, esprili bir dille konuşmak olacaktır.
- Sevdiği
müzik, yazar, filmlere ilgi duyun, bu konularda konuşun.
Onun dünyasına girin. Birlikte zaman geçirmekten zevk
aldığınızı belirtin ama birlikte olmak için ısrarcı olmayın.
Kararlarına saygı duyun.
-
Anlaşabileceği kişilerle tanışabileceği, bir arada
olabileceği ortamlar yaratmaya çalışın. Hazırladığınız
etkinliklerin sadece sosyal olması yeterli değildir. Aynı
zamanda onun ilgisini çekecek konularda etkinlikler olmasına
dikkat edin.
-
Öfkelerini, karmaşalarını uzun süre derinlerde
saklayabilirler. İyi bir dinleyici olarak düşüncelerini,
duygularını anlamaya, ona temiz, net bir ayna olmaya
çalışın. Duygularını şimdi ve burada ifade edebilmesi için
destek olun ancak bunun için zorlamayın.
-
Herhangi bir konuda ona fikrini sormanız, yorumuna önem
verdiğini söylemeniz, kabul ve onay gördüğünü
hissettirecektir. Böylelikle herkesten ayrı, yalıtılmış
olmadığını fark edebilecektir.
-
İzcilik, doğa sporları, resim, müzik, dans ve çeşitli spor
dallarına katılmasını teşvik edin. Bastırılmış gerilimin
açığa çıkması ve kendini ifade etmesi için çok yararlı
yollardır.
- Özel
hayatına, ona ait alanlara saygı duyun. Odasında ondan
habersiz düzenlemeler yapmayın. Hatta içeri girerken izin
istemeniz gerekebilir.
6- SORGULAYAN
1- Güven ile ilgili endişeleri diğer çocuklardan daha
fazladır.
2- Endişeli, güvensiz, şüpheli, korkmuş şekilde davranır.
Ya da bunların yerine saldırganca bir tutum içindedir.
3- Zaman zaman aşırı, çelişkili ve beklenmeyecek
davranışlarda bulunur.
4- Ruh hali sinirli, suskun, kızgın, komik, ciddi- sık sık
değişebilir.
5- Çoğunlukla herkesin düşüncesinin aksini savunur.
6- İnsanları eğlendirmek, kendini sevdirmek için gayret
gösterir.
7- Acı çeken canlılara karşı şefkatlidir.
8- Hızlı, bazen de kekeler gibi konuşur.
Eğer bu
kriterlerin çoğuna evet dediyseniz, çocuğunuzun güncel
olan baskın kişilik özellikleri büyük olasılıkla Altı
stilindedir. Bu değişebilir. Bu stilin temel özelliklerini
öğrenmek için okumaya devam ediniz.
ALTI
STİLİNİN ÖZELLİKLERİ
Öğrenilmiş olan:
Dünya
tehlikelerle dolu, güvensiz bir yer
Enerjinin
kanalize edildiği yön:
Korunmaya
ve sorgulamaya odaklıdır. Dikkati olası tehlikelere,
terslik ve zorluklara yönelmişir. Zorlukları, terslikleri
hemen fark eder. Şüphecidir, söylenenlerin ardında farklı
bir anlam arar, alıngandır. Çevresini kontrol altında tutmak
ister. Beyin merkezlidir.
İki tipi
vardır: 1- fobik: Korunmak için boyun eğer.
2- fobi karşıtı: Korunmak için
tehlikenin üstüne gider ve meydan okur.
Güçlü
yanları:
Altı
çocuğu bir amaca hizmet için başkalarıyla bir araya
gelmekten hoşlanır. Dostlarına ve amaçlarına
sadıktır. Güçlü ve cesurdur. Güvenilir, dürüst ve adildir.
Koruyucudur, dayanıklıdır. Yardıma ihtiyaç duyanların
yanındadır. Analitik düşünür, her şeyi sorgular. Her türlü
olasılığı düşünür ve önlem alır. Çevresiyle, olaylarla çok
ilgilidir, neler olup bittiğini anlamak ister. Düzenli olmak
onun için çok önemlidir. Öğrenmeyi sever. Derslerinde iyi
olmak, öğretmenini memnun etmek için gayret gösterir.
Sorunlara
yol açabilen özellikleri:
Her
şeyden endişe duyabilir, bu yüzden aşırı önlem alma yoluna
gider. Önlem alma kaygısı harekete geçmesini zorlaştırır.
Güvenli bir ortama ihtiyaç duyar, bilinmeyen onu korkutur.
Bu yüzden her şeyi kontrol etmek ve her şeyi doğru yapmak
ister. Kolaylıkla kötümser olabilir, şüpheye kapılabilir.
Sürprizlerden hoşlanmaz, ani değişiklikler güvensizlik
duymasına neden olur. Alıştığı çevrenin dışına çıkılması,
belirsizlik, ani değişimler stres yaşamasına neden olur.
Güvensizlik duygusu kararsızlığa yol açar. Bir seçim söz
konusu olduğunda her durumu tek tek inceledikten sonra karar
verir. Ama çoğu zaman düşünce ve endişe süreci içinde takılı
kalabilir ve hiç bir seçim yapamaz, bu durum paniğe
kapılmasına neden olur. Ani duygusal dalgalanmalar yaşar,
bir uçtan öbürüne kolayca geçebilir. Utangaç ve korku içinde
görünebilir, ya da tam tersi korkusuz ve salgırgan
davranabilir. Her iki durumda da istediği güvende olmaktır.
Fobik olan altı çocuğu uyumlu ve usludur. Fobi karşıtı olanı
insanları şaşırtmaya, ölçmeye çalışır. Otoriteyi sorgular ve
nereye kadar gidebileceğini anlamaya çalışır. altı çocuğu
kendini korumak, cesur ve güçlü olduğunu kanıtlamak için çok
çaba ve zaman harcar. Çevresini kontrol altına alma isteği
arkadaşlarına hükmetmesine, öfkelenmesine de neden olabilir.
Öfkesi başkalarına korkutucu gelebilir. Enerjisi bol
olmasına karşın bazen aşırı tembelleşir.
Altı
çocuğuna destek:
- Ona
karşı kesinlikle açık ve dürüst olun.Gizli gündem
oluşturmayın, imalı konuşmalar yapmayın. Verdiğiniz sözleri
tutun, tutamayacağınız sözler vermeyin. Böylelikle
çocuğunuzun insanlara güven duymasına yardım etmiş
olursunuz.
-
Sorularını sabırla yanıtlayın, öğrenmek istediği konulara,
bilgiye ulaşmasını sağlayın.
-Kötümser
düşüncelerine, varsayımlarına destek vermeyin. Sizin bu tür
düşünceleriniz varsa onun yanında söz etmeyin.
- Kendini
güvende hissettiği anları, koşulları fark edin, bu anları
ona tekrar yaşatmaya çalışın.
-
Yeniliklerin, sürprizlerin dozunu düşük tutun. Hayatınızda
bir değişim yapacağınız zaman bunu adım adım yapın. Ona,
yeni duruma alışma süresi vermiş olursunuz.
- Benlik
değerini, özgüvenini geliştirmesi için destekleyin. Aşırı
koruyucu olmayın. Belirsizliklerle başa çıkabilmesi için
kendi gücünü kullanmaya, beceriler geliştirmeye ihtiyacı
vardır. Bunun için gereken özgürlüğü ona tanıyın: deneyim
yapması ve bunun sonuçlarını yaşaması için uygun ortamlar
yaratın.
- Eğer
aşırı özgürlük veriyorsanız, bu onda endişe ve sevgi
yoksunluğu hissi yaratacaktır. 6 çocuğunun kendini güvende
hissetmesi için sakin ve kararlı ebeveynlere, gerekli kural
ve sınırlamalara ihtiyacı vardır. Tutarlı ve kararlı
olun.Yoksa kendini kaybolmuş hissedecektir.
- Güçsüz
olmaktan, yenilmekten endişe duyar. Kendini fiziksel olarak
yeterli hissetmesini sağlayacak spor dallarına yönlendirin.
-Zaman
zaman tembelliğe kapıldığında, onu hareketsiz bırakan TV ve
bilgisayarı ortadan kaldırın ya da kullanımını
sınırlandırın. Başka etkinlikler önerin.
- Yeni
deneyimlere ve ortamlara, zorlamadan, sakince yönlendirin.
-
Kararsızlığa kapıldıklarında sakinleşmelerine yardım edin.
Telaşsız ve güvenli davranın.
-
Çocuğunuz kararsız, değişken ruh halleri yaşarken, siz sakin
ve kararlı kalın. Öfkelendiği zaman karşı çıkmak ve
azarlamak yerine yatışmasını bekleyin. Ancak, otoritenizi
sınayan olumsuz tavırlarıyla karşılaştığınızda görmezden
gelmeyin.
- Paniğe
kapılmasını önlemek için hazırlıklarını ve ödevlerini
önceden yapması için yönlendirin. Günlük bir plan yapın.
7-
SERÜVENCİ
1- Çoğu
zaman mutlu yatıp mutlu kalkar.
2-
Bulduğu ilginç bir nesneyi hemen cebine atar.
3- Ünlü
bir yıldız, astronot, dağcı, gezgin vb...olmak istediğini
söyler.
4- İlginç
insanlarla tanışmaktan hoşlanır.
5- Gülüşü
ve neşesi bulaşıcıdır.
6- Çok
arkadaşı vardır.
7- Bilgi
edinmeye karşı büyük bir isteği vardır.
8-
Hikayeler, fıkralar anlatmaktan zevk alır.
Eğer bu
kriterlerin çoğuna evet dediyseniz, çocuğunuzun güncel
olan baskın kişilik özellikleri büyük olasılıkla Yedi
stilindedir. Bu değişebilir. Bu stilin temel özelliklerini
öğrenmek için okumaya devam ediniz.
YEDİ
STİLİNİN ÖZELLİKLERİ:
Öğrenilmiş olan:
yaşam keşfedip öğreneceğimiz sayısız imkanla dolu
Enerjinin
kanalize edildiği yön:
Dikkati
çevredeki yeniliklere, ilginç ve heyecan verici seçeneklere
ve projelere yönelmiştir. Beyin merkezlidir.
Güçlü
yanları:
Neşeli,
hayat dolu, iyimser ve mutludur (daha ne olsun). Özgür ruhlu
ve iyi niyetlidir.Yaşama ve insanlara güvenir. Olumlu benlik
duygusuna sahiptir; kendini sever ve güvenir. Üzüntüleri
kolay atlatır, acıdan sakınır. Oyun oynamayı ve
arkadaşlarıyla eğlenmeyi çok sever. Hayal kurmaktan,
şakalaşmaktan, insanları eğlendirmekten zevk
alır.Yeniliklerden ve değişik deneyimlerden, heyecanlı
etkinliklerden çok hoşlanır. Bir şeyi gerçekten istiyorsa
elde edene kadar vazgeçmez. İstediklerini yaptırmak için
anne babasını tatlılıkla ikna etmesini bilir.Yüksek
idealleri vardır. Çoğu yedi çocuğu dünyayı iyileştirme
misyonu taşır, gönüllü çalışmaktan zevk alır. Çok
meraklıdır. Bu sayede çeşitli deneyimler edinir ve çok şey
öğrenir. Destek ve onay gördüğünde ortaya harika işler
çıkarır. Beceriklidir ve değişik alanlarda yeteneklere
sahiptir.
Sorunlara
yol açabilen özellikleri:
İsteklerini elde edememek, kısıtlanmak, yoluna engel çıkması
öfkelenmesine yol açar. Saman alevi gibi kısa süren öfke
nöbetleri yaşar. Zorluklar karşısında geri çekilir.
Sabırsızdır, amaçlarında sebat edemez. Görev ve sorumlululuk
almayı sevmez.Yetişkinlerin ona zorla bir şeyler yaptırmak
istemesinden hoşlanmaz. Çoğu yedi çocuğunun dikkat süresi
kısıtlıdır. Ayrıntılara dikkat etmez ve bir konudan diğerine
atlar, çabuk sıkılır. Başladığı işlerin çoğunu tamamlamaz.
Kıpır kıpırdır, sınıfta sakin bir biçimde oturaması kolay
olmaz. Özellikle derslerin monoton, öğretmenin zorlayıcı
olduğu bir sınıf ortamına katlanması çok zordur.
İnsanların-özellikle yetişkinlerin-zayıf taraflarını
kullanmayı çok iyi bilir. Onlara takılmaktan, dalga
geçmekten hoşlanır. Başı sıkıştığında işin içinden kolayca
sıyrılmanın yollarını bulur, yalan söylemekten kaçınmaz.
Bazen aşırı konuşarak, sabırsız davranarak ve direterek
çevresindekileri bunaltır.
Yedi
çocuğuna destek:
- Yedi
çocuğu seçenekler bakımından zengin ve özgür bir öğrenme
ortamında mutlu olur. Deneyerek, yaşayarak, merak ederek
öğrenir. Dersleri ve etkinlikleri ilginç kılan ve özellikle
bireysel ilgi gösteren bir öğretmenle başarılı olur.
- Dikkat
süresi kısıtlı olduğu için ödevlerini en az bir kez kontrol
etmesini sağlayın, daha önce gözünden kaçanları fark
edecektir.
-
Tamamlamayı başardığı işler için takdir edin, beğeninizi
dile getirin.
- Esnek
de olsa bir program yapın ve buna uymasına yardım edin.
- Yedi
çocuğunun anne babasının ve öğretmenlerinin esnek
olabilmeleri önemlidir. Onların anlayışına ve desteğine
ihtiyaç duyar.
- Açık ve
dürüst davranmalarını destekleyin. Sosyal becerileri
öğretin. Kabalıktan hoşlanmadığınızı ve beklentilerinizi
sakin ama kesin bir dille belirtin.
-
Davrnışlarının sonuçlarıyla karşılaşması için izin verin.
Hayal kırıklığı, acı, üzüntü ile baş edebilmeyi
öğrenmelidir.
-
Sorunlarla başetmede zorlanabilir, ona destek olun ama
sorunu onun yerine çözmeyin. Bu beceriyi kazanması için
kendi yeteneklerini kullanmasına yardım edin.
-
Özellikle çok fazla uyarıcının olduğu market, mağazalar vb..
gibi yerlerde bulunmadan önce ondan beklentilerinizi açık
bir dille anlatın. Bunu sakince ve tehditkar bir dil
kullanmadan yapın.
-
Özgürlük onun için çok önemlidir ama yine de bu konuda
aşırıya kaçmayın. Kendini ihmal edilmiş hissedebilir.
- Her
güne bir çok planla başlar ama hiç birini izleyemeyebilir.
Yapabileceklerini belirleyip planlamasına yardımcı olabilir
ve uygulaması için destekleyebilirsiniz.
- Yedi
çocuğu sorununu, kaygısını saklar, hatta inkar eder.
Çoğunlukla kendinden emin ve sorunsuz gözükse de aslında
korkusu, sıkıntısı oradadır. Çözülmezse büyüyebilir. Bu
yüzden dikkatinizi üzerinden eksik etmeyin.
-
Sorunlarla başetmede zorlanabilir, ona destek olun ama
sorunu onun yerine çözmeyin. Bu beceriyi kazanması için
kendi yeteneklerini kullanmasına yardım edin.
-
Büyüdükce kanatlarından ve oklarından etkilenmeye
başlayacaktır. İşlerine daha ciddi sarılacak, kararlı ve
sorumluluk sahibi olacaktır.
8-
REİS
1- Başka
çocuklara hükmeder.
2-
Varlığını her yerde hissettirir.
3-
Öfkesini ve hoşnutsuzluğunu özgürce gösterir.
4-
Yetişkinlere inatcılığı ve dik başlılığı ile kök söktürür.
5-
Konuşma ve davranış tarzı otoriterdir.
6-
Enerjisi ve gücü yüksek sevidededir.
7-
Yavaşlaması zor bir motor gibidir.
8-
Davranışları çoğunlukla taşkın ve çoşkundur.
Eğer bu
kriterlerin çoğuna evet dediyseniz, çocuğunuzun güncel
olan baskın kişilik özellikleri büyük olasılıkla Sekiz
stilindedir. Bu değişebilir. Bu stilin temel özelliklerini
öğrenmek için okumaya devam ediniz.
SEKİZ
STİLİNİN ÖZELLİKLERİ
Öğrenilmiş olan:
Tehlikeli
bir dünyada yaşıyoruz. Kendimi ve sevdiklerimi korumam için
güçlü olmam gerek.
Enerjinin
kanalize edildiği yön:
Dikkati
güce odaklıdır. Kendi alanındaki herkese ve her şeye hakim
olmak ve kontrol etmek ister. Duygu-Karın merkezlidir.
Güçlü
yanları:
Sekiz
çocuğunun arkadaşlarını koruma, güçsüzlere kol kanat germe
eğilimi güçlüdür. Haklarını koruma konusunda çok titizdir.
Yalnız kendi haklarını değil, kendi haklarını
savunamayanları da savunur. Arkadaş canlısıdır. Azimli ve
kararlıdır. Dürüstlüğe önem verir, cesurdur.
Çevresindekileri harekete geçirme ve yönlendirme konusunda
başarılıdır. Her zaman daha fazla etkinlik peşindedir. Açık
sözlüdür ve düşüncelerini duraksamadan söyleyebilir. Oyunu
da çalışmayı da çok sever. Taşkınlığının altında yumuşak ve
savunmasız bir çocuğu gizler.
Sorunlara
yol açabilen özellikleri:
Geçinilmesi kolay değildir. Özellikle erkekse homurdanmayı,
kaş çatmayı, tartışmayı tercih eder. Sekiz çocuğunun kendi
öncelikleri her şeyin önüne geçebilir. Başkalarını
acımasızca yargılayıp suçlar. Öfkesini kontrol edemez.
Kendisiyle alay edildiğinde veya üstüne gelindiğinde
mantığını yitirip öfkesine kolayca yenik düşebilir. Çoğu
zaman herkesin onun karşısında olduğu bir dünyada yaşadığına
inanır. Haksızlığa karşı hep tetiktedir. Gerekse de
gerekmese de kavgaya ve savunmaya hazırdır. Ön planda
olmayı ister ama bazen ipin ucunu kaçırır. Saldırganca
davranıp çevresine baskı ve güç uygulayabilir. İntikam
peşine düşebilir. Öfkesinin nedenlerinden biri,
işitilmediğini, anlaşılmadığını düşünmesidir. Özellikle
yetişkinlerin dürüst davranmamasına, çifte standart
kullanmasına tepki gösterir. Adil olmayan, aşırı kısıtlama
getiren kurallar karşısında çok öfkelenir. Kesin fikirlere
sahiptir ve bunları ısrarla savunur. Her zaman haklı çıkmak
ister, yenilgiyi kabullenemez. Davranışlarının sorumluluğunu
almak istemez, suçu kolaylıkla başkasına atabilir. İnatcılık
konusunda bir numaradır.
Sekiz
çocuğuna destek:
-
Uzlaşmak, başka insanların duygu ve düşüncelerini anlamak
gibi becerilere ihtiyacı vardır. Bu konuda destek olun.
Sakin bir şekilde konuşup duygularınızı dile getirin.
Davranışlarının başkalarını nasıl etkilediğini öğrenmesi
gerekir.
-
Yargılamaktan ve suçlamaktan kaçının. Onun, üzerinizde nasıl
bir etki bıraktığını açık ve suçlayıcı olmayan bir dille
anlatın.
- Dürüst
ve güvenilir olmalısınız. Size saygı duyması ve önemsemesi
için tutarlı ve kararlı olmanız önemlidir.
- Düzgün
çalışma alışkanlığı edinmede zorluk yaşayabilir. Şiddetle
karşı çıksa bile ödevlerini zamanında yapmayı öğrenmeli.
Kendinizin ve öğretmeninizin beklentisini açıkça ortaya
koyun ve bu konuda kararlı olun.
- Öfkesi
karşısında sabırlı ve sakin olmanız olayın büyümesini
önler. Onunla güç çatışmasına girmeyin. Aşırı tepkiniz
olayın büyümesinine yol açar.
-
Öfkesini yıkıcı olmayan biçimlerde ifade edebilmesi için
yardımcı olun. Öfkelendiği zaman ona çıkış yolu gösterecek
anne ve babaya ihtiyacı vardır. Örneğin, çok öfkelendiğinde
derin soluklar alarak sakinleşmeyi öğretebilirsiniz.
- Kavga
etme dürtüsünü duyduklarında biraz geri çekilip durumu
gözden geçirmelerini önerin. Kavga etmenin dışında da
anlaşmazlıkların çözümleneceği durumlar olduğunu hatırlatın.
Tabii ki önce siz davranışlarınızla ona örnek olun.
-
Hararetli tartışma ortamlarında sorun çözmeye kalkışmayın.
Sorunu daha sonra görüşmek üzere konuşmayı erteleyin.
-Aynı
fikirde olmasanız da onu dikkatle dinleyin, söylediklerini
önemsediğinizi belli edin.
-
İnsanların farklı fikirlerde olmasının normal olduğunu, çok
farklı gerçeklik görüşleri olabildiğini, tek bir doğrunun
olamayacağını anlamasına yardımcı olun.
-
İnsanların seçenekleri olduğunu ve kendi haklarını
savunabileceklerini anlatın.
9-
BARIŞÇI
1- TV
izlemekten, bilgisayar karşısında vakit geçirmekten veya
evde tembel tembel oturmaktan hoşlanır.
2-
Kucağınıza yerleşir ve kalkmaz.
3-
Başkaları tarafından tatlı ve uyumluulunmaktan hoşlanır.
4- Karar
vermekte zorlanır ve genellikle başkalarının kararını kabul
eder.
5- Her
şeyin yolunda olduğunu ısrarla söyler.
6-
Konuşması ve harekete geçmesi diğer çocuklardan daha
yavaştır.
7-
Hisleri kolayca incinir.
8-
İnatçıdır.
Eğer bu
kriterlerin çoğuna evet dediyseniz, çocuğunuzun güncel
olan baskın kişilik özellikleri büyük olasılıkla Dokuz
stilindedir. Bu değişebilir. Bu stilin temel özelliklerini
öğrenmek için okumaya devam ediniz.
DOKUZ
STİLİNİN ÖZELLİKLERİ
Öğrenilmiş olan:
Kabul görmek için şartlara ve başkalarına uymalıyım
Enerjinin
kanalize edildiği yön:
İnsanların isteklerine önem verir, onları memnun etmeye
çalışır. Huzuru korumak için çaba gösterir. Duygu-karın
merkezlidir.
Güçlü
yanları:
İyi
kalpli, anlayışlı ve bilgedir. Sevimlidir, komik ve
sıcaktır. Doğa ile arasında çok özel bir bağ vardır. Son
derece şefkatlidir; anaç ya da babacandır. İnsanlara ve tüm
canlılara önem verir, empati kurar.Yardıma ihtiyaç duyanın
yanında olur, destekleyicidir. Sorumluluk duygusu güçlüdür.
Çatışmalardan son derece rahatsızlık duyar, bu yüzden uyum
ve huzur içinde yaşamak ister. İyimserdir. Her şeyin hoş ve
mutluluk verici olmasını ister. Dokuz çocuğu yaşamla
bütünleşmek ister; diğer sekiz kişilik stilinin
güzelliklerini özümsemeye çalışır. Olayları çok yönlü görür,
bu yüzden taraf olmakta zorlanır. Sorun yaşayan insanları
uzlaştırmaya çalışır. Eğlenceli bir oyun ve spor
arkadaşıdır. Tembellik etmekten, uyumaktan, tensel temastan
çok hoşlanır.
Sorunlara
yol açabilen özellikleri:
Dokuz
çocuğu insanlara hayır demekte zorlanır.
Karşısındakini kızdırmaktan ve çatışma yaratmaktan çekindiği
için kabullenmeye ve teslim olmaya eğilimi vardır.
İsteklerinde diretirse daha az sevileceğini düşünür.
Reddedilme korkusu içinde gerçek isteklerini saklayabilir.
Bazen çatışma yaratmamak için kendini çok fazla baskı altına
alır ve strese girer. Bu yüzden zaman zaman hırçınlaşabilir
ve öfke patlamaları yaşar. Olayları çok yönlü gördüğü için
çok sayıda olasılıkla karşı karşıya kalır ve karar vermekte
zorlanır. Bu durumda harekete geçemez hale gelir.
İsteklerini ifade edemediği ya da ne istediğini bilemediği
zamanlarda inatçı, hatta saldırgan olabilir. Çoğunlukla
otoriteyle anlaşır ama aniden isyan ettiği, inatlaştığı da
olur. Çevresinde yaşanan kavgalardan, yüksek sesle
konuşulmasından, bağırılmasından korkar. Zorlanmak, baskı
altına alınmak strese girmesine neden olur.
Dokuz
çocuğuna destek:
- Onlara
ve diğer tüm çocuklara karşı saygılı ve nazik olun. Onları
farkettiğinizi ve varlıklarına değer verdiğinizi belirtin.
- Dokuz
çocuğunun kendine ve isteklerine önem vermeyi öğrenmeye
ihtiyacı vardır. Kendi görüş, duygu ve düşüncelerini
önemsemesi ve dile getirmesi konusunda destekleyin.
-
Dertlerini kolay anlatamaz. Huysuzluk yapıyor ya da
inatlaşıyorsa nedenini bulmaya çalışın. Birine kızmış ve
acısını sizden çıkarıyor olabilir.
-
Söylenmeniz işleri daha da zorlaştırır, onu sakinleştirecek
sevdiği bir müzik, iştah açıcı bir yemek işe yarayabilir.
-
Ağlıyorsa nedenini zorlamadan araştırın. Gerilimli ve mutsuz
göründüğünde uyumadan önce konuşmanız iyi olur. Gününün
nasıl geçtiğini sorun ve uzun uzun anlatmasını isteyin.
- Her gün
aynı saatte derslerine oturması için teşvik edin. Alışkanlık
edindiği konularda çok iyi iş çıkarır.
- Eğer
bir işe dalmışlarsa dikkatini dağıtmayın.
-
Başarıları için alkış ve onay bekler ama karşılığında da
utanır. Başarısını abartmadan takdirinizi her zaman
belirtin.
- Çok
fazla talebiniz varsa, sizi memnun etmek için aşırı çaba
göstermekten gerilim yaşayabilir. İsteklerinizin sınırı
olsun.
- Aceleci
değildir. Ağırkanlı oluşuyla eğlenmeyin.
-
Arkadaşlarının önüne geçmemek için geri planda kalmayı
isteyebilir. Girişimciliğini destekleyin. Kendini ifade
ettiği zaman insanların onu sevmeyeceği fikrinden
uzaklaşmasına yardımcı olun.
- Çok
sayıda olasılık karşısında seçim yapamaz hale gelir. Gerçek
isteğini bulmasına yardım edin. Amacı net bir şekilde ortaya
çıktığında büyük bir enerjiyle harekete geçer.
- Çok
koruyucu davranmayın. Davranışlarının sonuçlarıyla
karşılaştığında sorumluluk sahibi olacaktır.
|